مشّائین در علم تفصیلی قبل از ایجاد قائل به صور مرتسمه هستند. نفس صور مرتسمه منشأ صدور معلول میشود. حاجی در این غرر استدلال مشّائین بر این صور مرتسمه را بیان و ردّ میکند.
استدلال مشّائین بر این صور مرتسمه که شیخ در اشارات بطور مفصّل تر بیان کرده است این است:
اگر خداوند قبل از ایجاد، [...]
گفتیم که بین مراتب علم، اعلی مرتبهی آن علم عقلی است. اینکه میگوییم حقتعالی عقل بسیط است از باب این است که لفظی برای بیان آن نداریم وگرنه علم عقلی که به خداوند نسبت داده میشود با علم عقلی ای که به ما نسبت داده میشود فرق دارد.
او در مقام ذات واجد تمام معقولات و [...]
بعد از اینکه مفهوم ازل روشن شد به بحث علم حقتعالی برمیگردیم. بحث این بود که حکمای حکمت متعالیه میفرمایند علم خداوند علم اجمالی است در عین کشف تفصیلی. یعنی در مقام ذات علم اجمالی به موجودات دارد و این علم اجمالی در عین انکشاف تفصیلی از آنهاست و این همه در مرتبهی ذات است [...]
مطلبی که در بحث امور عامه بخش حدوث و قدم مطرح میشود اصطلاحات مربوط به نسبت موجودات به همدیگر است.
نسبت متغیّر به متغیّر، زمان نامیده میشود. نسبت موجود ثابت به موجود متغیّر دهر نامیده شده و نسبت موجود ثابت به ثابت، سرمد نامیده میشود.
نکته: اینکه نسبت متغیّر به متغیّر، زمان است، این بیان بیان احکام [...]
غرر در اینکه علم خداوند به موجودات با عقل بسیط است و اضافهی اشراقی
در این بحث مطلب علم اجمالی در عین کشف تفصیلی را بیان میفرمایند.
برای این مطلب از این دو مقدمه استفاده میفرمایند
۱- خداوند بسیط الحقیقه است چون اگر کمالی را از او سلب کنیم مرکب میشود. ترکیب از سلب یک کمال و اثبات [...]
